Tarih

Qing Mançurya İmparatorluğu Kuruluşu ve Tunguz Curçenlerin Tarihi Nurhaci Han

Qing bayrağı ve Asya Hun bayrağı sembol olarak benzerlik göstermektedir. Çin topraklarına 268 yıl hükmeden Qing Hanedanı kökeni Çin’in kuzeyinde bulunan Tunguzlara dayanmaktadır. Tunguzlar, Türkler ve Moğollarla akraba kavimlerdendir. Asya da bulunan bozkır halkları ile benzer yaşayış, savaş taktikleri ve kültürel değerlere sahiptirler. Tunguzlar Qing den önce tarihte çeşitli devletler ve kabile konfederasyonu kurmuşlardır. Buna bir örnek olarak Çin in kuzeyinde kurulmuş olan Kin/Jinn Hanedanı (1115-1234) vardır. Kendilerine Tunguz isminin verilmesine dair çeşitli iddialar ve araştırma sonuçları bulunmaktadır.

*) Orta Asya da Türkler domuz etinin yenmesine karşıydılar. Bu kavme Tunguz denmesinde domuz eti yemelerinin ve domuz avcılığı yapmalarından dolayı Tunguz ismi verildiği ileri sürülmektedir.

*) Sibirya da yaşayan kabilelerde donki=halk kelimesinden ortaya çıktığı ileri sürülmektedir.

*) Yakutların kendilerinden olmayan halkları aşağılamak için taktıkları isim olarak da ileri sürülmektedir.

*) Curçen isminin ise büyük ihtimalle altın anlamına geldiği düşünülmektedir.

Ordularındaki kullandıkları 1000 ve 100 lü askeri sistem 10 lu sisteme benzemektedir, turan taktiği, savaş sonrası ganimet paylaşımı, savaşlarda atlı okçuluk konusunda uzman olmaları, misafirperverlik kültürü, ilk başlarda benimsedikleri şamanizm inancı ve gelenekleri, toplumsal sınıf olmayışı ve avcılık yetenekleri, ölünün arkasından kurban kesilmesi gibi Türklerdeki yuğ törenine benzer ritüellerin yapılması vb. bir sürü Türklerle ve diğer Ural-Altay toplulukları ortak benzerlikleri bulunmaktadır.

Büyük Qing İmparatorluğunun kurucusu olan Nurhaci 1559 yılında doğdu. Küçük yaşlardayken mahkemelerin resmi dili olan Mandarin Çincesini öğrendi. Çince romanlar ve hikayeleri öğrendi. 20 yaşındayken babası ve dedesi Ming(Çin) in desteklediği kabilelerle savaşırken öldürülünce Jianzhou Ruzhenlerinin lideri oldu. Çinlilerin desteklediği düşmanı Nikan Wailan’i yenilgiye uğratarak (1586) Jianzhou’nun bölünmesini önledi. Ming in Mançuya’da kontrol ettiği toprakları fetih ederek düşman kabilelere giden Ming yardımlarını kestikten sonra yapılan savaşlar ve ittifaklar sonucu tüm Mançurya bölgesindeki kabileleri birleştirerek Mançu kültürünü ve Moğolca, Tunguzca, Çince nin birleşimi ile oluşmuş olan Ural-Altay dil ailesine mensup Mançu Alfabesini oluşturdu. Mançurya’da Sekiz Sancak Ordusunu kurarak kendisini Han ilan etti. Kurulan Sekiz Sancak Ordusu ile Ming(Çin) ve Joseon(Kore) a saldırılar düzenlemeye başladılar. Bazı tarihi kaynaklarda Çin seddini Mingli bir subaya rüşvet vererek aştıkları yönünde bilgiler bulunmakta. Ming e karşı üstünlük sağlamalarında Ming in içindeki iç karışıklıklarında etkisi bulunmaktadır. Mançular zamanla Budizm inancından etkilendiler ve benimsediler. Liaoyang’ın fethi ile burası başkent ilan edildi. Sonra ise Mukden in fethi ile başkent tekrar değiştirildi. Nurhaci Han 1626 yılında Ningyuan Savaşı sırasında Ming e karşı yapılan saldırıya önderlik ederken yaralandı ve sonrasında öldükten sonra yerine oğlu Hong Taiji yeni Han ilan edildi. Pekin’de çıkan isyan sonrası isyancılar şehri ele geçirdiler ve Ming İmparatoru intihar etti. Bu olaydan faydalanan Mançular 1644 de Ming in başkenti Pekin i fetih ederek burayı kendi başkentleri yaptılar. Hong Taiji Han ülkesinin ismini Büyük Qing olarak ilan etti. Kore de hüküm süren Joseon hanedanına savaş yapılmadan Büyük Qing e bağlanmaları teklifi gönderildiyse de Kore deki Joseon hanedanı Ming e sadık olduğu için teklifi reddetti ve sonrasında Mançuların istilasına uğradı ve yenildi. Büyük Qing devam eden fetihler ile Çin’de sınırlarını en geniş hale getirmiş olan devasa bir İmparatorluğa dönüştü 1912 yılına kadar birsürü milleti tek bir çatı altında yönetti. Ordusunda farklı milletlerden birlikler bulunmaktaydı. Başlarda çoğunluğu göçebe süvari olan Qing ordusu zamanla Çin ordu sistemini de benimsedi.

Qing İmparatorluğunun Kore fethi üzerine yapılmış olan: The Fortress (2017) filmini izlemenizi öneririm.

Kaynakça: The Manchu Way: The Eight Banners and Ethnic Identity in Late Imperial China- yazar: Mark C. Elliott

EBERHARD, Wolfram: Çin’in Şimal Komşuları

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Translate »